• ABONNEREN
  • U kunt zich nu abonneren op onze columns, artikelen en interview specials. U wordt dan via e-mail automatisch op de hoogte gebracht als er een nieuwe column, nieuw artikel of interview special verschijnt.

    E-mail:
    Columns:
    Artikelen:
    Interview
    specials:
    Loopbaan
    magazines:
    U wilt:













« Terug

Mindful werken: rust door aandacht

Het is alweer ongeveer tien jaar een hype: mindfulness. Overbelaste of ‘zichzelf zoekende’ mensen komen en masse bijeen in kleine zaaltjes voor aandachtstraining en meditatie.  Het idee: minder gestresst en bewuster gaan leven door met je aandacht volledig bij het ‘nu’ te zijn; bij de handeling die je uitvoert of de emotie of gedachte die je hebt. Leuk, in zo’n zaaltje, of thuis in de tuin met een kopje thee... Maar kun je er ook iets aan hebben op je werk? Als je maandagochtend weer geconfronteerd wordt met je volle mailbox, een lastige collega, vier afspraken en een rapport dat deze week af moet zijn? Of als je eigenlijk regelmatig met buikpijn naar je werk gaat?

Om te beginnen: door het lezen van dit artikel zul je niet ineens een volkomen rustig, aandachtsvol mens worden, met alle tools in handen voor een stressvrij leven. “Mindfulness moet je leren, net als fietsen,” vertelt Wibo Koole. Hij is mede-oprichter van het Centrum voor Mindfulness in Amsterdam, en geeft mindfulnesstrainingen op de werkvloer. Een basistraining mindfulness duurt acht weken. Door meditatie-, yoga- en aandachtsoefeningen leer je rust te vinden en stress-veroorzakers (bepaalde gedachtes en gevoelens) te herkennen en onder ogen te zien.

Stop de hormonen

Stress is Koole zelf absoluut niet vreemd. “Dat eindeloos maar dooretteren van gedachtes die steeds terugkeren. Nachten wakker liggen.” Hij legt uit dat het komt door de aanmaak van stresshormonen (cortisol en adrenaline). De natuur had die eigenlijk bedoeld om snel te kunnen reageren op gevaar. Maar inmiddels zijn het vooral onze gedachtes die het stress-systeem (en daarmee de cortisolaanmaak) prikkelen.

Bijvoorbeeld: vaak ben je meer bezig met wat je straks allemaal nog moet doen, dan met hetgene wat je op dit moment aan het doen bent. Of je bent je voorafgaand aan een vergadering al druk aan het maken over wat die ene collega gaat zeggen. Dit zijn onbewuste, maar continu aanwezige gedachtes die de aanmaak van stresshormonen stimuleren. “Het is erg belangrijk om die stress op gezette tijden even stop te zetten,” aldus Koole. Niet om daarmee de stressgedachtes te verbannen, maar om er juist even bewust aandacht aan te besteden. “Door dingen bewust te gaan zien, kun je er iets aan veranderen. En soms drijft een stressgedachte vanzelf voorbij, alleen door hem toe te laten.” (Hoe je jezelf af en toe even zo’n adempauze geeft, lees je bij de tips hieronder.)

Confronterend inzicht

Mindfulness geeft naast rust dus ook dieper inzicht in disfunctionele, onbewuste gevoelens en gedachtes. Dat dit behoorlijk confronterend kan zijn, ondervindt op dit moment een dertiger die twee jaar geleden haar eigen communicatiebureau startte. Vanwege haar bedrijf wil ze anoniem blijven. Omdat ze al een tijd last had van onverklaarbare fysieke klachten besloot ze onlangs een mindfulnesstraining te gaan volgen.

Ze vertelt: “Het ging goed met mijn werk, ik had niet het idee dat ik ergens tegenaan liep. Maar nu ik in de training afleer om dingen op de automatische piloot te doen, kom ik erachter dat dat wél zo is. Als je net een eigen bedrijf begint, ben je alleen maar met anderen bezig. Je zet je opdrachtgevers op een voetstuk. Zijn zij tevreden? Dan is het goed. Je vraagt je niet af: vind ík het wel leuk, haal ik er energie uit, betalen ze me wel genoeg? Door de training word ik me daar bewust van. Ik vraag me serieus af of ik het wel leuk vind om me zo dienstbaar op te stellen. Dus het is óf grenzen aangeven, of misschien is dit niks voor mij.”

Een wat pijnlijk inzicht, waar ze toch blij mee is. “Deze projectie op mijn werk gaf me inzicht in veel meer dingen: ik doe heel veel onbewust. Dat vond ik beangstigend: wat speelt er nog meer waar ik geen aandacht aan geef? Het lijkt me heel erg om je hele leven te leiden zonder dit te weten. Daarom vind ik het echt heel fijn dat ik deze training aan het doen ben. Het is een heel vermoeiend proces, en een kwestie van durven om eerlijk naar jezelf te kijken. Maar ik ben er heel blij mee.”

5 tips voor op je werk:

  1. Neem regelmatig een ‘mindful minute’. Sluit je op in je kantoor (of desnoods op de wc), zet je telefoon uit en doe je ogen dicht. Volg een minuut lang met je aandacht je ademhaling. Zo neem je letterlijk even adempauze.
  2. Wees je bewust van natuurlijke rustmomenten. Er zijn altijd momenten waarop je even niet werkt; als je op weg bent naar een vergadering of naar de koffie-automaat bijvoorbeeld. Loop dan bewust. Kijk om je heen; wat zie ik? Wie kom ik tegen?
  3. Reageer bewust. Let op je reactie als iemand anders iets zegt, bijvoorbeeld in een vergadering. Ga eerst na: wat is mijn gedachte? Voel die goed aan, kijk er goed naar, en reageer dan pas.
  4. Wees eerlijk naar jezelf en naar anderen. Let er eens op hoe vaak je eigenlijk kleine leugentjes vertelt, zoals: ‘ik zit al een kwartier te wachten’, terwijl dat eigenlijk tien minuten is. Vijf minuten aan onterechte frustratie in je hoofd dus.
  5. Plan rust in je agenda. Hou een week lang dagelijks bij wat je doet. Probeer elk uur op te schrijven, van opstaan tot naar bed gaan. Kijk aan het eind van de week hoe je je tijd hebt besteed, en wat je zou kunnen schrappen om tijd voor jezelf te maken. Plan die tijd ook daadwerkelijk in je agenda.

 

Bronnen / meer lezen:

Boeken:

  • Jon Kabat-Zinn: ‘Waar je ook gaat, daar ben je’ (praktisch boek van de grondlegger van mindfulness)
  • Donna Smallin: ‘Rust in je hoofd – 500 manieren om je te richten op wat echt belangrijk is’
  • Michael Carroll: ‘Mindful aan het werk – 35 boeddhistische wijsheden om licht en evenwicht te brengen in de dagelijkse hectiek’

Links:

Video:

  • Documentaire ‘Doen en Laten’ van Anneloor van Heemstra (BOS)

 

Redacteur: Sjoukje Kastelein

Artikelen    Publicaties